fbpx

CZZS: Ujedinjeni u borbi za očuvanje prirode sliva rijeke Save

rijeka Sava foto Mario Zilec

Centar za životnu sredinu kao član mreže zaštićenih i potencijalno zaštićenih područja prirode u slivu rijeke Save naredne tri godine učestvovaće u implementaciji novog projekta kroz međunarodni program “Interreg DTP”. Projekat „Očuvanje staništa sliva rijeke Save kroz međunarodno upravljanje invazivnim vrstama – Sava TIES“ će se istovremeno provoditi u četiri države savskog sliva kao dio prekogranične saradnje (Slovenija, Hrvatska, Bosna i Hercegovina i Srbija).

Na predstavljanju projekta održanom u Novom Sadu od 1. do 4. oktobra 2018. godine istaknuto je da će ovaj novi i inovativni projekat za cilj imati pronalazak najefikasnijih rješenja za uklanjanje, suzbijanje i kontrolu stranih invazivnih vrsta biljaka u slivu rijeke Save. Članice mreže su kroz aktivnosti sprovedene u protekle tri godine prepoznale invazivne strane biljke i njihovo širenje kao veliku prijetnju i problem u očuvanju vrijednih staništa u slivu rijeke Save.

Invazivne strane vrste su biljke, životinje i drugi organizmi koji nisu prirodno rasprostranjeni na određenom području, već su uneseni prvenstveno ljudskim djelovanjem. Ono što ih čini nepoželjnim je njihovo brz rast i širenje čime populacije novih organizama postaju prepreka za normalan razvoj domaćih vrsta i zajednica te na taj način dugoročno značajno mjenjaju autohtone ekosisteme. Slivom rijeke Save se već desetinama godina nekontrolisano šire mnoge invazivne vrste biljaka koje su trenutno prisutne na velikim površinama čime ugrožavaju malobrojna preostala vrijedna prirodna staništa i osjetljive ekosisteme u slivu rijeke Save (kao što su ugrožena močvarna staništa, bare i sl.).

Pored navedenog negativnog ekološkog uticaja, strane invazivne vrste biljaka čine i negativan ekonomski uticaj kroz smanjenje plodnosti zemljišta, smanjenje plodne poljoprivredne površine, uzrokuju velike probleme kod odbrana od poplava, izazivaju alergijske reakcije (npr. svima poznata ambrozija, koja izaziva alergijske reakcije, je takođe strana invazivna biljna vrsta) i dr. Procjenjuje se da šteta koju invazivne vrste imaju na svjetsku ekonomiju iznosi oko 1,4 biliona dolara, tj. oko 5% vrijednosti svjetske privrede.

U sklopu ovog projekta, na sedam područja u četiri zemlje, testiraće se različite metode za djelotvorno uklanjanje stranih invazivnih biljaka poput: pajasena (Ailanthus altissima), bagremca (Amorpha fruticosa), jasenolisnog javora (Acer negundo) i mnogih drugih, a koje već uzrokuju ozbiljne štete u slivu rijeke Save i šire. Centar za životnu sredinu svoje aktivnosti sprovodiće na području bare Tišina, opština Šamac. Bara Tišina je prepoznata kao Natura 2000 područje i trenutno se sprovode procedure u cilju proglašenja ovog područja zaštićenim prirodnim dobrom.

Partneri na projektu su: fondacija EuroNatur (Njemačka), Javni zavod Krajinski park Ljubljansko barje (Slovenija), JU Park prirode Lonjsko Polje (Hrvatska), JU Zeleni prsten Zagrebačke županije (Hrvatska), JP Nacionalni park Una d.o.o. Bihać (Bosna i Hercegovina), Centar za životnu sredinu (Bosna i Hercegovina), Pokrajinski zavod za zaštitu prirode AP Vojvodine (Srbija), Pokret Gorana Sremska Mitrovica (Srbija) i JP Vojvodina šume (Srbija).

Ovaj projekat je sufinansiran sredstvima Evropske unije (ERDF, IPA), a njegova ukupna vrijednost iznosi 1.604.137 €.

CZZS